Coaching a mentoring

By | 20 kwietnia 2016

Coaching oraz mentoring stają się w Polsce coraz bardziej popularne. Być może słyszałeś już te terminy, lecz masz o nich jedynie mgliste pojęcie? Sprawdź, jakie korzyści z coachingu może odnieść firma, pracownicy, a także każdy człowiek dążący do rozwoju.

Co to jest coaching?

Z czym kojarzy Ci się słowo „coach”? Z dużym prawdopodobieństwem zrozumiesz je jako angielski wyraz oznaczający „trenera sportowego”. Zbieżność słów nie jest tutaj przypadkowa. Inspiracją do powstania coachingu biznesowego był właśnie coaching stosowany w sporcie. To Timothy Gallwey, zajmujący się poprawianiem wyników sportowych dzięki mentalnemu treningowi, jest jednym z prekursorów coachingu. Okazuje się, że zarówno w sporcie, jak i innych dziedzinach, opracowywanie swoich umiejętności w umyśle oraz tworzenie motywacji wewnętrznej odgrywa dużą rolę w zwiększeniu swojej efektywności.

Coaching jest partnerską rozmową pomiędzy coachem a jego klientem, zwanym z angielskiego coachee. Dialog ten nie jest uregulowany ścisłymi zasadami. Najogólniej mówiąc, celem coachingu jest rozwój i zmiana dotycząca klienta w wybranym obszarze. Coach w swojej pracy skupia się na mocnych stronach i zasobach swojego klienta, a jego głównym narzędziem pracy jest stawianie pytań oraz motywowanie danej osoby. Można powiedzieć, że klient sam dociera do sposobu rozwiązania swojego problemu lub dokonania pożądanej zmiany, zaś coach jedynie mu w tym pomaga. Podobnie, jak trener sportowy, nie musi on osiągnąć mistrzostwa w danej dziedzinie. To klient zajmuje merytoryczne i formalne stanowisko w tej sytuacji, zaś coach przyjmuje rolę facylitatora i moderatora zmiany.

Coach pomaga dotrzeć klientowi do jego motywacji, wartości, przekonań oraz tożsamości, a także dokonać w nich potrzebnej przemiany. Mobilizuje go do działania, pomaga kształtować potrzebne umiejętności (np. przywódcze), a także współpracuje z nim w obraniu celu działania i opracowaniu jego programu.

Co to jest mentoring?

Mentoring, podobnie jak coaching, ma zastosowanie w zwiększaniu kompetencji i zasobów pracowników organizacji. Mentor przyjmuje rolę mistrza, który ułatwia swojemu „uczniowi” odnalezienie się na danym stanowisku. Osoba korzystająca z mentoringu (czyli mentee) to zazwyczaj nowy pracownik w firmie, cechujący się niewielkim doświadczeniem, lecz posiadający wiedzę oraz predyspozycje do wykonywania konkretnych obowiązków. Może być to również pracownik zmieniający stanowisko. Mentor z kolei jest w stosunku do niego bardziej doświadczonym kolegą po fachu, który dzieli się swoją wiedzą i umiejętnościami oraz informacjami dotyczącymi kultury organizacji.

Coaching i mentoring w praktyce

Usługi coacha lub mentora są przydatne, gdy danej osobie zależy na osiągnięciu pewnego celu, lecz przejawia pewne braki, które jej to uniemożliwiają, np. niedostatek wiedzy i umiejętności, brak wiary w siebie, niepewna samoocena.

Wyróżnia się wiele rodzajów coachingu, w zależności od tego, jakiego obszaru on dotyczy. Najczęściej jest to coaching biznesowy, który nastawiony jest na ulepszanie kompetencji oraz kształtowaniu zdolności menedżerskich u pracowników niższego i średniego szczebla. Dla osób na najwyższych stanowiskach przewidziany jest executive coaching, ukierunkowany na wzmocnienie kompetencji przywódczych i umiejętności podejmowania decyzji. Coaching może być skierowany nie tylko na pojedyncze osoby, lecz również zespoły (team coaching). Pozwala wtedy na polepszenie współpracy pomiędzy pracownikami, a tym samym zwiększeniu efektu ich działań.

Obecnie w Polsce coaching jest popularny w branży finansowego i bankowej. Często bywa również nakierowywany na pracowników działów marketingu oraz sprzedaży. Coaching może jednak również dotyczyć sfery osobistej człowieka i nosi wtedy nazwę life coaching.

Jeśli chcesz mieć pewność, że coach, z którym zamierzasz współpracować, jest osobą godną zaufania, sprawdź, czy jego kompetencje zostały formalnie potwierdzone. Na stronie ICF (International Coach Federation) znajduje się wykaz profesjonalnych coachów z różnych obszarów Polski.

Różnica między coachingiem a mentoringiem

Coaching i mentoring często są ze sobą mylone. Pomimo że używane są w nich podobne narzędzia, różnią się one w wielu aspektach. Coach nie musi charakteryzować się dużym doświadczeniem w danej dziedzinie, podczas gdy mentor jest osobą, która osiągnęła wysokie stanowisko w konkretnym obszarze i przewyższa swojego klienta. Coaching cechuje się większą swobodą, partnerską relacją i jest skoncentrowany na zmianie postaw, wartości, a nawet tożsamości. Z kolei mentor skupia się jedynie na zachowaniach klienta oraz często udziela mu rad, czego wystrzega się coach. Ciekawego rozróżnienia tych dwóch terminów dokonał Stephen Fairley. Z jego punktu widzenia coach jest osobą stawiającą na zadawanie pytań, zaś mentor w większym stopniu skupia się na dawaniu odpowiedzi.

 

Sabina Dłuska